U Busijama se obeležava 31. godišnjica hrvatske vojno-policijske operacije „Oluja“: Srbija i Republika Srpska odaju poštu žrtvama, centralni komemorativni skup u Mrkonjić Gradu

Srpski narod seća se prognanih i ubijenih u "Oluji", operaciji hrvatske vojske i policije tokom koje je oko 2.000 Srba ubijeno ili nestalo, a više od 220.000 proterano iz Hrvatske. Pre 31 godinu, za samo 48 sati područje nekadašnje Republike Srpske Krajine bilo je etnički očišćeno. Srbija i Republika Srpska i ove godine zajedno odaju poštu žrtvama progona, a centralni komemorativni skup biće održan u Mrkonjić Gradu. U Republici Srpskoj danas je Dan žalosti.

Vučić u poseti Hramu rođenja presvete Bogorodice u Bugojnu

Predsednik Srbije Aleksandar Vučić danas je u poseti Hramu rođenja presvete Bogorodice u Bugojnu.

Vučić od nedelje boravi u poseti Republici Srpskoj i srpskim opštinama u Federaciji BiH, u okviru koje je obišao manastir Rmanj, Drvar, Sitnicu kod Ribnika, Mrkonjić Grad, Janjske Otoke i Vodice u opštini Šipovo i Novo Selo u opštini Kupres u Republici Srpskoj.

Večeras će u Mrkonjić Gradu prisustvovati obeležavanju Dana sećanja na sve stradale i prognane u hrvatskoj oružanoj akciji "Oluja".

Sveštenik iz Busija za RTS: Kultura sećanja na žrtve "Oluje" je put ka saosećanju, a ne osveti

U Busijama se obeležava 31. godišnjica hrvatske vojno-policijske operacije „Oluja“. Ovo naselje jedno je od najvećih izbegličkih u Srbiji i dom je srpskim porodicama koje su posle avgusta 1995. godine, izbegavši iz nekadašnje Republike Srpske Krajine, novi dom pronašle upravo u Busijama.

Sveštenik iz Busija Dragan Zorica, starešina Hrama Svetih Ćirila i Metodija, rekao je za RTS da ovaj dan provode u molitvi, sećajući se svih stradalih sugrađana, prognanih, kao i onih koji su izgubili svoje domove.

U akciji "Oluja" poginulo je ili nestalo oko 2.000 Srba

"Liturgijski ih se sećamo, okupljamo se u hramu, nakon čega služimo pomen za sve postradale, a položićemo i vence kod spomenika ispred našeg hrama. Okupićemo se i uveče ispred hrama, gde ćemo održati komemorativnu akademiju i prisetiti se svih dešavanja iz avgusta 1995. godine", naveo je Zorica.

Prema njegovim rečima, Busije su jedino autentično izbegličko naselje u Srbiji i zato je ovaj dan od posebnog značaja za sve njegove stanovnike.

Prisećajući se izbegličke kolone, istakao je da kao dete nije bio svestan svega što se dešavalo, ali da su ostali osećaji straha, neizvesnosti i gubitka doma, kao i sećanje na brigu i hrabrost njegove majke, dok je otac bio vojno angažovan.

"Majka je upalila automobil i odvezla nas od Benkovca do Banjaluke, iako nikada ranije nije vozila. Kada smo stigli u Banjaluku, nije znala ni da ubaci u rikverc. To je bila neverovatna hrabrost. Deset dana smo čekali oca, za koga smo mislili da je stradao. Kada je došao, to je bio izuzetan osećaj", ispričao je sveštenik Dragan Zorica.

Sa teritorije tadašnje Republike Srpske Krajine koju je zauzela hrvatska vojska, izbeglo je više od 220.000 Srba

Istakao je da kultura sećanja ne sme da bude poziv na mržnju i osvetu, već izraz odgovornosti prema žrtvama i stradalima, kao i prema budućim generacijama, koje treba učiti saosećanju i negovanju sećanja.

Vođević: Sećanje na stradale moramo preneti budućim generacijama

Načelnik opštine Mrkonjić Grad Dragan Vođević izjavio je da sve što je srpski narod u prošlosti izneo na svojim leđima mora biti preneto na naredne generacije, jer se, kako je naveo, plaši da će u suprotnom one u budućnosti imati još veće probleme.

"Neophodno je da se okupljamo oko jedne ideje, jer smo jedan narod, i da sa ovog mesta odamo počast stradalima u 'Oluji', ali i da pošaljemo poruku da smo i dalje tu – svoj na svome, spremni da iznesemo teret koji nas pritiska i da iz toga izađemo još jači", istakao je Vođević.

Podsetio je da je u Mrkonjić Gradu početkom februara 1996. godine, nakon povratka stanovništva po potpisivanju Dejtonskog mirovnog sporazuma, pronađena najveća pojedinačna masovna grobnica, iz koje je ekshumirano 181 telo, dok je još toliko tela pronađeno širom opštine.

Centralna državna ceremonija obeležavanja stradanja i progona Srba u hrvatskoj vojno-policijskoj akciji "Oluja" biće održana večeras u Mrkonjić Gradu.

Sećanja na "Oluju" - kako su izgledali dani dok tražite porodicu u koloni

Predsednik Saveza srpskih udruženja Hrvatske Dragan Crnogorac seća se kako su izgledali prvi dani avgusta, pre 31 godinu kada je počela akcija "Oluja". Ne znate gde su vam najbliži, ne znate šta se dešava, ne znate da li su živi, da li su se izvukli, seća se Crnogorac koji je tada živeo u Vukovaru.

Stručna saradnica u Muzeju žrtava genocida koja priprema doktorski rad na temu "Oluje" Renata Marunić smatra da je važno poznavati sopstvenu istoriju, a pogotovo teme koje su ovako bolne i da je to od presudnog značaja.

Napadom na Knin, u zoru 4. avgusta 1995. godine, počeli su sistematski zločini nad srpskim civilima i uništavanje njihove imovine. Svega 48 sati od početka akcije "Oluja", područje nekadašnje Republike Srpske Krajine bilo je etnički čisto.

Izbeglička kolona Srba prognanih u akciji "Oluja"

Više od 200.000 ljudi, sa najosnovnijim stvarima, prevoznim sredstvima koja su imali, krenuli su da se iseljavaju, a na putu ka Srbiji i Republici Srpskoj izbegličke kolone su stalno napadali hrvatska artiljerija i vojno vazduhoplovstvo.

U nastavku akcije u BiH, operacijom "Maestral", hrvatske i muslimanske snage ubile su još 655 i prognale oko 125.000 srpskih stanovnika iz Bosne i Hercegovine

U Krajini su ostali samo civili, koji su bili izloženi teroru i posle formalnog završetka operacije 7. avgusta, skovanoj pod patronatom Franje Tuđmana.

U nastavku akcije u BiH, operacijom "Maestral", hrvatske i muslimanske snage ubile su još 655 i prognale oko 125.000 srpskih stanovnika iz Bosne i Hercegovine.

Srbi koji su odlučili da se vrate na svoja ognjišta uglavnom danas žive bez adekvatne infrastrukture.

Sud u Hagu osudio hrvatske generale, pa ih oslobodio

Haški tribunal je jula 2001. otpečatio optužnicu protiv penzionisanog hrvatskog generala Ante Gotovine, koji je bio komandant operacije. Gotovina je od tada bio u bekstvu sve do hapšenja u Španiji 7. decembra 2005, kada je izručen Tribunalu.

Godinu dana ranije, tom sudu su se predala druga dvojica generala, Ivan Čermak i Mladen Markač, koji su optuženi za progon, deportacije i prisilno premeštanje, pljačku, bezobzirno razaranje naselja, ubistva, nehumana dela i okrutan tretman tokom i nakon operacije "Oluja".

Optužnica protiv Gotovine je odlukom Pretresnog veća Tribunala spojena sa optužnicom protiv druge dvojice generala.

Aprila 2011. godine, Gotovina je osuđen na 24, a Mladen Markač na 18 godina zatvora, dok je general Ivan Čermak oslobođen krivice.

U presudi Anti Gotovini, Haški tribunal je utvrdio da je operacija "Oluja" u leto 1995. bila udruženi zločinački poduhvat s predsednikom Franjom Tuđmanom na čelu, smišljen da protera srpsko stanovništvo iz Kninske Krajine, što je bio navod optužnice.

U novembru 2012, Apelaciono veće Haškog tribunala oslobodilo je hrvatske generale Antu Gotovinu i Mladena Markača krivice za progon srpskog stanovništva iz Kninske Krajine 1995. poništivši prvostepenu presudu, nakon čega su oni pušteni iz pritvora.

Prema konačnoj presudi, operacija "Oluja" nije bila udruženi zločinački poduhvat u cilju proterivanja Srba iz Kninske Krajine.

Oslobađajuća presuda izazvala je euforiju u Hrvatskoj, dok je srpska javnost tu vest dočekala sa razočaranjem.

Poginulo ili nestalo oko 2.000 Srba, prognano više od 220.000

U akciji "Oluja", prema podacima Dokumentaciono-informacionog centra Veritas, poginulo je ili nestalo oko 2.000 Srba.

Sa teritorije tadašnje Republike Srpske Krajine koju je zauzela hrvatska vojska, izbeglo je više od 220.000 Srba.

U Hrvatskoj se 5. avgust slavi kao "Dan pobede i domovinske zahvalnosti", dok je u Srbiji i Republici Srpskoj 4. avgust Dan sećanja na stradale i prognane Srbe.

(RTS)