Završen Sabor SPC: Podrška mitropolitu raško-prizrenskom Teodosiju i srpskom narodu na KiM, razrešen mitropolit žički Justin

Najviše telo Srpske pravoslavne crkve, Sveti Arhijerejski Sabor završio je danas redovno zasedanje, a kako se navodi u saopštenju objavljenom na sajtu SPC, arhijereji su posebnu pažnju posvetili stanju na Kosovu i Metohiji, analizirane su prilike u Eparhiji žičkoj, a razmatrane su i teme crkvenog školstva, duhovnih i geopolitičkih posledica ratnih sukoba i kriza širom sveta, odnosi sa drugim pomesnim crkvama i nepravoslavnim verskim zajednicama.

Svetosavsko obrazovanje

Sabor je analizirao trenutno stanje i probleme crkvene prosvete i saslušao izveštaje o radu svih obrazovnih ustanova srpske Crkve, navodi se u saopštenju.

Kako se dodaje, tokom ovog zasedanja nastavljene su prošlogodišnje aktivnosti na polju reforme plana i programa u srpskim pravoslavnim bogoslovijama, doneta je nova Uredba o bogoslovijama i usvojeni su novi programi za četvorogodišnje školovanje u bogoslovijama.

Takođe, saslušan je izveštaj o aktivnostima na unapređivanju nastavnog procesa i uzdizanju u rang fakulteta Visoke škole – Akademije za umetnosti i konservaciju Srpske pravoslavne crkve, koja će ubuduće delovati kao Fakultet "Despot Stefan Lazarević".

"Posebnu pažnju Sabor je poklonio temi osnivanja srpskog pravoslavnog univerziteta "Sveti Sava". Crkveni univerziteti i visokoškolske ustanove koje osnivaju ili podržavaju hrišćanske Crkve nisu nikakva novost u evropskom i svetskom obrazovnom prostoru. Naprotiv, oni predstavljaju jedan od njegovih najstarijih i najznačajnijih oblika. Mnogi od najuglednijih univerziteta u Evropi nastali su upravo u okrilju Crkve ili uz njenu neposrednu podršku. Sveti Sava je još kao arhimandrit osnovao monašku školu u Studenici, a kao arhiepiskop katedralnu školu u Žiči. Njegove besede, studenička i žička, predstavljaju svojevrsne programe svetosavskog obrazovanja sa jasno postavljenim duhovnim, prosvetnim i vaspitnim ciljevima. Sveti Arhijerejski Sabor je konstatovao da ideja osnivanja crkvenog univerziteta predstavlja izraz odgovornosti i staranja za sve koji žele da svoje obrazovanje steknu u okrilju Crkve, naročito zbog činjenice da se obrazovanje i prosveta, prosvećivanje i studiranje ne tumače prevashodno kao proces sticanja određenih znanja već, pre svega, kao razvijanje vrline i put bogopoznanja", navodi se u saopštenju.

Kosovo i Metohija: Zabrinutost zbog zakona o strancima

Sabor "i ovom prilikom potvrđuje svoju trajnu i nepokolebivu duhovnu brigu i odgovornost za verni narod, sveštenstvo, monaštvo i svetinje drevnog sedišta patrijaraha i arhiepiskopa srpskih, Pećke Patrijaršije, i Eparhije raško-prizrenske na Kosovu i Metohiji, prostoru od posebnog duhovnog i istorijskog značaja za našu pomesnu Crkvu".

Ističe se da Sabor sa posebnom zabrinutošću prati najnovija dešavanja i najavu sprovođenja spornog zakona o strancima koji ozbiljno dovode u pitanje opstanak i nesmetano funkcionisanje obrazovnih i zdravstvenih ustanova od suštinskog značaja za život srpskog naroda na Kosovu i Metohiji, kao i sve učestalije izazove sa kojima se suočava naš verni narod, kao i naše svetinje i monaške zajednice, koje i u teškim okolnostima istrajavaju u očuvanju živog duhovnog i liturgijskog prisustva Crkve na ovom prostoru.

Ohrabruje, kako se dodaje, što svetinje SPC nastavljaju da sabiraju veliki broj poklonika iz zemlje i sveta. a punu podršku Sabor daje nadležnom mitropolitu raško-prizrenskom Teodosiju, sveštenstvu, monaštvu i vernom narodu "u njihovim naporima da, uprkos stalnim pritiscima i neizvesnostima, očuvaju svoje vekovno prisustvo, duhovni, kulturni i istorijski identitet, iz svesti o potrebi, da pred domaćim i međunarodnim predstavnicima sa dodatnom posvećenošću nastave da, u duhu Jevanđelja Hristovog, svedoče istinu o neophodnosti zaštite ljudskih, verskih i imovinskih prava Srpske pravoslavne crkve i njenog vernog naroda na Kosovu i Metohiji i osnaživanju njene pozicije u cilju opstanka kako našeg vernog naroda tako i jedinstvene hrišćanske kulture i civilizacije na tlu istorijskog ishodišta i duhovnog središta srpskog naroda".

Situacija u Eparhiji žičkoj

Temi koju su mahom prozapadni mediji isticali kao jednu od glavnih na ovogodišnjem redovnom zasedanju najvišeg crkvenog tela, sudbini mitropolita žičkog protiv kojeg je pokrenut kanonski postupak zbog, kako je ranije navedeno, finansijskih nepravilnosti u upravljanju eparhijom, u podužem zvaničnom saopštenju Sabora posvećene su dve rečenice.

"Na saborskim sednicama detaljno je analizirana situacija u Eparhiji žičkoj, njeno materijalno-finansijsko poslovanje i pitanje odgovornosti nadležnog eparhijskog arhijereja. U cilju uspostavljanja redovnog crkveno-pravnog poretka u odnosnoj eparhiji, Sabor je doneo odluku o razrešenju Njegovog Visokopreosveštenstva Mitropolita g. Justina od daljeg upravljanja Eparhijom žičkom".

U saopštenju Sabora nije navedeno ko će upravljati Eparhijom žičkom do imenovanja novog mitropolita, kao ni kakva će biti dalja sudbina razrešenog mitropolita, odnosno gde će on boraviti i da li ostaje u statusu aktivnog arhijereja ili će biti umirovljen, penzionisan.

Glas u zaštitu progonjene pravoslavne braće u Ukrajini

Na redovnoj sednici Sabora razmatrani su i odnosi sa pomesnim pravoslavnim crkvama, posledice nekanonskog delovanja raznih religijskih grupacija na kanonskoj teritoriji SPC, kao i odnosi sa nepravoslavnim crkvama i verskim zajednicama, kako u okruženju tako i u svetu, navedeno je u saopštenju.

Sabor je raspravljao i o duhovnim i geopolitičkim posledicama ratnih sukoba i kriza širom sveta.

"Tim povodom razmatrana je i dalje aktuelna tema stradanja Ukrajinske pravoslavne crkve od strane aktuelnih vlasti u Kijevu, oduzimanje njene imovine, hramova i manastira, progona arhijereja, sveštenika i monaha ove jedine kanonske Crkve u Ukrajini, lišenih osnovnih ljudskih prava i sloboda, zajemčenih međunarodnim konvencijama. Sabor otuda, opet i opet, podiže svoj glas u zaštitu obespravljene i progonjene pravoslavne braće upućujući apel svim relevantnim međunarodnim institucijama da ne zatvaraju oči pred ovom velikom nepravdom".

Nova svetiteljka

"Tokom ovogodišnjeg zasedanja saborski oci su Liku Svetih pribrojali počivšu monahinju Jefimiju Devičku, u narodu poznatu kao "blaženu Stojnu" (Zarić), upokojenu davne 1895. godine, prepoznajući u njenoj ličnosti primer vrlinskog i podvižničkog života, čije je prvo žitije priredio još sveti Vladika Nikolaj Velimirović. Za datum njenog svečanog praznovanja Sabor je odredio 28/15. februar svake godine", saopšteno je iz SPC.

Kako se navodi, arhijereji su razmatrali i pitanja bioetike, saslušavši izveštaj o radu sinodskih Odbora za bioetiku i Odbora za brigu o porodici i svetinji braka. Zasedanje je obogaćeno i svečanim otvaranjem izložbe "Sveti Sava", povodom proslave jubileja, 850 godina od rođenja Rastka Nemanjića, potonjeg prvog srpskog prosvetitelja i arhiepiskopa, upriličene u Galeriji SANU u organizaciji Muzeja SPC.

Takođe, u toku zasedanja Sabor je uputio čestitke i pozdrave novoizabranom gruzijskom patrijarhu-katolikosu, Šiju (Simeonu).

Novi članovi Sinoda

U Svetom Sinodu, "crkvenoj vladi" mandat je prestao mitropolitu zvorničko-tuzlanskom Fotiju i mitropolitu raško-prizrenskom Teodosiju. Oni će u narednom jednogodišnjem periodu biti članovi zamenici ovog tela. Kao članovi Sinoda u preostalom jednogodišnjem mandatu ostaju mitropolit bački Irinej i mitropolit budimljansko-nikšićki Metodije, a za nove članove u predstojećem dvogodišnjem mandatu ovom prilikom izabrani su mitropolit šumadijski Jovan i mitropolit timočki Ilarion, navodi se u saopštenju.

Šta je patrijarh poručio sabraći

U saborskom saopštenju citira se i obraćanje patrijarha Porfirija sabraći arhijerejima okupljenim na Saboru na prvoj radnoj sednici 14. maja u donjoj crkvi Hrama Svetog Save.

"… U Crkvi niko od nas ne živi kao izolovani pojedinac, niti je bilo ko od nas vlasnik službe i dara koji su mu povereni. Svako služi u Telu Hristovom, u zajednici, u poslušnosti, u svome činu i na mestu koje mu je povereno. Kao što u Liturgiji sve ima svoje vreme i mesto, tako i u životu Crkve svaka služba ima svoju meru, blagoslov i odgovornost", rekao je patrijarh.

Narod Božji, sveštenstvo i monaštvo sa pažnjom i nadom očekuju glas Sabora i zato je naša dužnost da ne budemo vođeni prolaznim pritiscima, medijski stvorenim podelama i veštački proizvedenim sukobima nego da sačuvamo slobodu crkvenog rasuđivanja, citiraju se dalje patrijarhove reči.

"Ali ta sloboda ne znači zatvaranje očiju pred problemima nego spremnost da Sabor, kada za to dođe vreme i kada pitanja sazru, sa duhovnom odgovornošću, trezvenošću i odgovarajućom kanonsko-pravnom utemeljenošću razmatra i one rane koje nastaju u samom životu Crkve, ispravljajući sa duhovnom odgovornošću ono što se pokazalo kao štetno za život Crkve, radi mira, poretka i duhovnog zdravlja Crkve… Sabiramo se, stoga, ne da ustanovljavamo novi poredak nego da se, kao braća i Arhijereji, iznova vratimo onom poretku koji nam je Sâm Hristos, kroz Svoje apostole, svete Oce i Sabore, kao i kroz vekovno iskustvo naše pomesne Crkve, poverio na čuvanje", rekao je patrijarh.

On je dalje naveo "molim Vaskrsloga Gospoda da nam daruje duh smirenja, trezvenosti i ljubavi; reč koja ne ranjava nego isceljuje; revnost koja ne razara nego izgrađuje; slobodu koja ne prerasta u samovolju nego se preobražava u poslušnost istini. I da u svemu što budemo činili ovih dana imamo pred očima ne sebe, ne prolaznu slavu i ne strah od ljudi, nego Hrista Gospoda, pred Kojim ćemo svi položiti odgovor za povereno nam stado", reči su patrijarha koje se citiraju u saopštenju Sabora.

(RT Balkan)