U Republici Srpskoj Dan žalosti: Tri decenije od stradanja 3.267 Srba u srednjem Podrinju i Birču

U Republici Srpskoj danas je Dan žalosti povodom obeležavanja više od tri decenije od stradanja 3.267 Srba u srednjem Podrinju i Birču.

Odluku o proglašenju Dana žalosti donela je ranije vlada Republike Srpske, prenosi RTRS.

 U Bratunac se ne zove, u Bratunac se ide

Centralna komemoracija povodom stradanja 3.267 Srba srednjeg Podrinja i Birča od 1992. do 1995. godine biće održana danas u Bratuncu, uz poruku "U Bratunac se ne zove, u Bratunac se ide".

Pomen se organizuje povodom 34 godine od velikog stradanja Srba na Petrovdan 1992. godine u selima oko Srebrenice i Bratunca, kada je ubijeno 69 civila i vojnika, a zarobljeno 22, od kojih niko nije preživeo.

Celodnevni program počeće u devet časova dočekom patrijarha Porfirija ispred crkve u Bratuncu.

Poglavaru Srpske pravoslavne crkve na liturgiji će sasluživati mitropolit dabrobosanski Hrizostom i više arhijereja SPC.

Nakon svete arhijerejske liturgije, u 11.30 časova krenuće litija od bratunačke crkve do gradskog i vojničkog groblja u Bratuncu, gde će biti služen parastos svim žrtvama Srednjeg Podrinja i Birča.

Na tom mestu će besedu održati patrijarh srpski Porfirije i zvaničnici Republike Srpske i Republike Srbije.

I u distriktu Brčko danas je Dan žalosti povodom obeležavanja više od tri decenije od stradanja srpskog naroda u srednjem Podrinju i Birču.

Dan žalosti u RS: Zašto zapadni ambasadori ne žele da vide tugu Bratunca i stradanje Srba u Podrinju

U Republici Srpskoj danas je dan žalosti, dan posvećen stradanju najmanje 3.267 Srba u srednjem Podrinju i Birču tokom rata 1992. – 1995. U Bratuncu, u porti hrama Uspenja Presvete Bogorodice, patrijarh srpski gospodin Porfirije služiće sa arhijerejima svetu arhijerejsku liturgiju, na groblju u Bratuncu, pored humki stotina stradalih, biće pod sloganom "U Bratunac se ne zove, u Bratunac se ide" održana centralna komemoracija.

Dolazak u Bratunac potvrdio je ambasador Ruske Federacije Igor Kalabuhov. Ni jedna od zapadnih ambasada u Sarajevu nije potvrdila dolazak svojih predstavnika na komemoraciju na kojoj će biti obeleženo stradanje Srba.

"Nažalost, očekujemo da će, kao i prethodnih godina, predstavnici zapadnih ambasada izostati, iako su uredno pozvani", izjavio je sekretar Organizacionog odbora za obeležavanje stradanja Srba Aleksandar Stević.

Godinama već, meštani Bratunca, od kojih mnogi teško postradali tokom rata 1992. – 1995, ostali u ratu bez svojih najbližih, bili svedoci teških zločina, gledaju kako 11. jula ujutru, eskorti sa brojnim ambasadorima zapadnih zemalja prolaze ka Potočarima gde se tog dana obeležava stradanje srebreničkih Bošnjaka.

Za sve ove godine, ni jedan od tih ambasadora nije svratio do spomen sobe u Bratuncu, samo par stotina metara dalje, u kojoj su izložene fotografije pobijenih Srba među kojima je najviše dece, žena, starijih ljudi.

Od raskrsnice u Bratuncu sa koje se skreće prema Potočarima do sela Bjelovac je tek pet - šest kilometara, ali ni tamo ni jedan od zapadnih ambasadora za sve ove godine nije svratio.

U tom selu je kuća Slavke Matić, dvorište u kome su borci Nasera Orića iz Srebrenice 14. decembra 1992. godine ubili Slavkine ćerke Gordanu i Snježanu i muža Sredoja.

Gordanu je Slavka našla u kupatilu, u lokvi krvi, mrtva Snježana bila je na kućnom pragu, Sredoje pod jabukom u dvorištu.

Snježani je bilo tek 26, Gordani 24 godine.

I Zalazje, koje je samo desetak, petnaest kilometara od Bratunca, mesto je velikih srpskih stradanja. Tamo su na Petrovdan 1992. snage Nasera Orića počinile masakr, pobijeno je 69 meštana, selo je danas, sem par porodica koje su tu leti, potpuno prazno.

I put od Sasa prema Zalazju, ili sa druge strane od Srebrenice do Zalazja ovih dana je sablasno pust, zarastao u trnje pa je njime teško i proći.

"Ovde je bila kuća, stara, vlasništvo Rakića, predveče na Petrovdan, pre povlačenja, Orićevi su u kući zatekli desetak ranjenika, Srba, naslagali su preko njih automobilske gume. Na ovom mestu ti mučenici živi su izgoreli. Sve to iz susedne kuće, sakriveni ispod krova, sa bombama u rukama gledali su troje-četvoro meštana... Srećom, nisu ih našli ali jesu vlasnika kuće koga su živog zapalili, prepoznali smo ga samo po pantalonama", svedočio je za RT Balkan pre koju godinu na Zalazju, meštanin Mile Stanojević kome su tog dana ubili brata Boža, nešto ranije i brata Radisava.

Sudija Milivoje Ivanišević teškim trudom i radom ispisao je odmah posle rata mučnu Studiju odnosno Memorandum o ratnim zločinima i zločinu genocida u istočnoj Bosni (opštine Bratunac, Srebrenica, Skelani) protiv Srba od aprila 1992. do aprila 1993. U dokumentu je navedeno je da je u tom periodu napadnuto i spaljeno blizu 100 naselja sa srpskom populacijom u tom delu BiH.

I kao što ambasadora zapadnih zemalja neće danas biti u Bratuncu da vide razmere stradanja Srba u ovom delu Bosne i Hercegovine, tako ni ovaj Memorandum upućen na adrese UN, Stejt Departmenta, CIA-e, nije naišao na širi odjek. Ni tada ni kasnije.

"Cilj terora nad Srbima je razotkriven i isti je kao i tokom prethodnih ratova – da se protjeraju Srbi iz ovih regiona – i zato iza svakog napada na srpska sela ostaju samo razaranje, spaljeni objekti, opljačkana i uništena imovina, uništeni spomenici, groblja i crkve", navedeno je u pomenutom dokumentu.

Prema navodima iz ovog dokumenta, čak i pre jeseni 1992. godine oblast Srebrenice bila je potpuno etnički očišćena od Srba. U toj oblasti uništena su i spaljena sela Blažijevići (u selu do rata živela 133 stanovnika srpske nacionalnosti), Babuljice (52), Božići (152), Brežani (271), Brezovica (64), Bujakovići (166), Čičevci (180), Gaj (187), Gladovići (538), Gostilj (113), Kostolomci (234), Krnjići (114), Međe (130), Obadi (684), Orahovica (334), Osredak (195), Podravanje (413), Postolje (107), Pribidoli (207), Pribojevići (124), Radoševići (201), Ratkovići (338), Toplica (254), Biogor (99), Žabokvica (598).

Istu sudbinu pretrpelo je i mnogo sela u opštini Bratunac. Skoro potpuno uništena sela Banjevići (u selu je do rata živelo 38 Srba), Biljača (17), Bjelovac (238), Blječeva (71), Boljevići (415), Brana Bačići (236), Fakovići (115), Branča (152), Jaketići (102), Ježeštica (502), Kravica (353), Lipenovići (235), Loznica (132), Magašići (353), Mlečva (196), Mratinci (218), Opravdići (434), Sikirić (201), Stanatovići (206), Tegare (222), Vitkovići (200), Vraneševići (211), Zagoni (480), Žlijebac (377).

"Kolektivni počinioci" su, kako je navedeno u pomenutom Memorandumu koji je postao zvaničan dokument Vlade SRJ, "muslimanske vojne ili paravojne jedinice".

"Kako god da ih nazovemo, ali, u svakom slučaju to su formacije i grupe koje su se sastojale pretežno od seljana iz okolnih muslimanskih sela i, u znatno manjem broju, došljaka i plaćenika iz zemlje ili inostranstva", navedeno je u Memorandumu.

Činjenica je takođe da je sredinom aprila 1992. godine rezolucijom SB UN Srebrenica proglašena za zaštićenu zonu Ujedinjenih nacija. Jasuši Akaši izaslanik generalnog sekratara UN za Balkan od januara 1994. do novembra 1995. u intervjuu za "Politiku" 2011. godine rekao je da je Srebrenica "u početku bila demilitarizovana, ali da su se „bosanske trupe kasnije vratile".

"Tako da su te zaštićene zone, ne samo Srebrenica postale baze za trupe bosanskih muslimana koje su se tu odmarale i reorganizovale. Tu im je stizalo oružje sa obližnjih aerodroma", rekao je tada Akaši potvrđujući da su "kad je počeo Mladićev napad na Srebrenicu tamo bile stacionirane muslimanske trupe", a da je "njihov komandant (Naser Orić) nekoliko meseci pre napada otišao u Sarajevo i nije se vratio", naveo je Akaši.

Velika većina zločina u srednjem Podrnju, Birču počinjena je na velike pravoslavne praznike. Ti zločini popisi su teških bestijalnosti, nepočinstava.

Na Vidovdan 1992. u Ratkovićima, zaseok Brađevina, zaklan je Stojan Stevanović, na obdukciji, na njegovom telu registrovano je još 17 ubodnih rana.

U Brežanima kraj Srebrenice 30. juna 1992. godine, ubijeno je 32 meštana. Vidoja Lazića napadači su razapeli na stablu kruške, tu je i nađen. Mileva Rankić tog dana ostala je bez sinova Miroslava (21) i dve godine starijeg Dragoslava kao i bez muža Milisava.

Krajem jula u Donjoj Kamenici, opština Zvornik, zverski je ubijen Slobodan Stojanović, 12 godina star. Telo je kasnije nađeno u masovnoj grobnici.

Početkom avgusta, u Ježeštici kraj Bratunca, snage iz Srebrenice ubile su osmoro ljudi, Anđeljku Mlađenoviću odsečena je glava, odneta u Srebrenicu i nikad nije nađena.

Na Božić 1993. snage 28. divizije iz Srebrenice napale su Kravicu, ubijeno je 49 meštana, među njima mnogo starih, dece. Za snagama 28. divizije išle su hiljade civila iz Srebrenice, u pljačku.

Devet dana kasnije, u Skelanima, na Drini, ubijeno je 69 meštana. Ubijeni Aleksandar Dimitrijević imao je samo pet godina, a njegov brat Radisav 12. Dečaci su, po svedočenjima, ubijeni iz snajepera.

(RT Balkan)